Hidrolik Yağ ve Direksiyon Sıvısı Bakımı

Direksiyon ve fren sistemleri, sürüşün en kritik iki parçası. İkisi de hidrolik prensiple çalışır: sıvı sıkışmaz, bu yüzden basıncı olduğu gibi iletir. Sıvı bozulduğunda, azaldığında veya içine hava karıştığında direkt olarak yol hissini ve durma mesafesini kaybedersiniz. Hidrolik yağ bakımı aslında karmaşık bir iş değil; düzenli kontrol, doğru sıvı seçimi ve zamanında değişimden oluşuyor.

Hangi sıvı nerede kullanılır?

Karıştırılmaması gereken üç ayrı grup var. Kapak renkleri ve depo konumları araca göre değişir, ama görev tanımları sabittir.

• Hidrolik direksiyon sıvısı (ATF veya özel PSF): Direksiyon pompası ve kutusunda basınç iletir, aynı zamanda yağlar ve soğutur.
• Fren hidroliği (DOT 3, DOT 4, DOT 5.1): Pedal kuvvetini kalipere taşır. Yüksek sıcaklığa ve neme karşı özel formüle edilmiştir.
• Debriyaj hidroliği: Çoğu araçta fren hidroliği ile aynı depoyu paylaşır, ayrı bir sıvı değildir.

En sık yapılan hata, direksiyon deposuna fren hidroliği koymak. Bu iki sıvının kimyası farklıdır; keçeleri ve hortumları şişirip parçalar. Böyle bir durumda sistem komple yıkanmalı, keçeler yenilenmelidir.

Elektrikli direksiyonda ne olur?

Yeni araçların büyük kısmında elektrikli direksiyon (EPS) var. Bu sistemlerde hidrolik sıvı deposu bulunmaz, dolayısıyla sıvı kontrolü de gerekmez. Motor bölmesinde direksiyon kayışı ve pompa yoksa, aracınız elektrikli sistemdedir. Yine de fren hidroliği bakımı her araçta geçerlidir.

Direksiyon sıvısı kontrolü

Kontrol beş dakikalık iştir. Motor soğukken ya da ısınma sonrası ölçmek arasında fark vardır; deponun üstündeki MIN–MAX işaretlerinin yanında genelde "COLD" ve "HOT" ayrımı yazar.

1. Aracı düz zemine park edin, el frenini çekin.
2. Depo kapağını açın, çubuklu tipse silip tekrar daldırın.
3. Seviyeyi ilgili işaret aralığında görmelisiniz.
4. Sıvının rengine bakın: berrak kırmızı, kehribar veya açık pembe normaldir.
5. Koyu kahve, siyah veya yanık kokulu sıvı değişim istiyor.
6. Köpüklü ya da sütlü görünüm sistemde hava veya su olduğunu gösterir.

Sürüş sırasında direksiyonu sonuna kadar çevirdiğinizde uğultu duyuyorsanız, park manevralarında direksiyon ağırlaşıyorsa ilk bakılacak yer seviyedir. Seviye sürekli düşüyorsa eksiltmenin kaynağı sızıntıdır. Pompa gövdesi, yüksek basınç hortumunun rekorları ve direksiyon kutusunun körükleri en olası noktalardır.

Fren hidroliği: nemi unutmayın

Fren hidroliğinin en büyük düşmanı su. Higroskopik bir sıvıdır, yani havadaki nemi zaman içinde kendine çeker. Nem oranı yükseldikçe kaynama noktası düşer. Uzun yamaç inişlerinde fren ısındığında sıvı buharlaşır, pedal boşa gider. Bu yüzden fren hidroliği kilometreye değil süreye göre değişir.

Fren deposundaki seviyenin yavaş düşmesi her zaman kaçak demek değildir. Balatalar aşındıkça piston dışarı çıkar, kaliperde daha fazla sıvı kalır ve depo seviyesi bir miktar iner. Bu yüzden seviye düşüşünü fark ettiğinizde balata kalınlığını da kontrol edin; balata ve disk aşınmasıyla ilgili işaretler bu noktada işinize yarar. Ani ve belirgin düşüş ise farklı: hortum, kaliper keçesi veya ana merkez sızdırıyor olabilir.

Sıvı ekleme kuralları

• Kapağı açmadan çevresini bezle silin; içeriye toz kaçmasın.
• Yalnızca üreticinin belirttiği spesifikasyonu kullanın. DOT 4 isteyen araca DOT 3 koymayın.
• Açılmış fren hidroliği şişesini aylarca saklamayın; nem çeker.
• Fren hidroliğini boyaya damlatmayın, hemen bol suyla yıkayın.
• MAX çizgisini geçecek kadar doldurmayın; sıvı ısınınca genleşir.

Değişim: neyi kendiniz yapabilirsiniz?

Direksiyon sıvısının kısmi yenilenmesi el becerisi olan biri için mümkündür. Depodaki sıvı şırınga veya sıvı çekme pompasıyla boşaltılır, yenisi doldurulur, motor çalıştırılıp direksiyon uçtan uca birkaç kez çevrilir. İşlem iki üç tekrar edilirse sistemdeki eski sıvının çoğu değişir. Direksiyonu uçta zorlamayın, her yönde iki saniyeden fazla tutmayın.

Fren hidroliği değişimi ise farklı bir kategori. Sistemde hava kalırsa pedal süngerleşir ve fren performansı düşer. ABS üniteli araçlarda çoğu zaman hava alma için cihaz gerekir. İki kişiyle klasik pedal-purjör yöntemi uygulanabilir, ama sıra önemlidir: genellikle ana merkeze en uzak tekerlekten başlanır ve depo hiçbir zaman boşalmaz. Emin değilseniz bu işi servise bırakın.

Pedal yere doğru yavaşça iniyorsa, sıvı seviyesi normal olsa bile sistemde hava ya da iç kaçak vardır. Bu belirti ertelenmez.

Hidrolik sıvılar, filtreler gibi sessiz çalışır; bozuldukl